بداهه‌گویی در اجراهای تلویزیونی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حمید رضا دشتی، مجری باسابقه رسانه، با حضور در استودیو شبکه خبر با تأکید بر اینکه بداهه‌گویی در علم کلام حد اعلای سخنوری است، گفت: این مهارت برخلاف تصور عامیانه، به معنای سخن‌گفتن بدون آگاهی نیست، بلکه فرآیندی هوشمندانه برای انتقال هدفمند پیام است که بخش عمده آن از طریق تمرین و اکتساب حاصل می‌شود.

دشتی در خصوص جایگاه بداهه‌گویی در رسانه گفت: برخلاف تصور عامیانه که بداهه‌گویی را صرفاً با طنز یا سخن‌گفتنِ بدونِ پیش‌زمینه یکی می‌دانند، در دیدگاه‌های نظری، بداهه‌گویی یعنی قدرتِ معماری کلمات برای انتقال یک پیامِ تأثیرگذار و این مهارت در اجرای تلویزیونی، شاکله شخصیت و کارکرد کلام مجری را به‌کلی تغییر می‌دهد.

این نویسنده با اشاره به لزوم گسترش دایره واژگان مجری افزود: مجریِ حرفه‌ای برای عبور از کلیشه‌های روزمره و مهندسی دقیق جملات، نیازمند دسترسی به گنجینه‌ای از واژگان است.

او باید مانند یک مینیاتوریست، کلمات را با دقت در کنار هم بچیند تا بیشترین تأثیر را بر مخاطب داشته باشد و مطالعه مستمر، پیش‌نیاز اصلی برای غنای این حوزه واژگانی است.

دشتی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو درباره اهمیت بداهه‌گویی در برنامه‌های گفت‌وگومحور گفت: تسلط بر بداهه، ابزاری قدرتمند برای مدیریت زمان و کنترل تپق‌هاست.

مجریِ مسلط با انتخاب آگاهانه واژگان در حافظه بلندمدت خود، از تکرار مطالب بی‌ربط جلوگیری کرده و گفت‌و‌گو را در مسیر هدفمند خود هدایت می‌کند.

وی درباره ارتباط فن مصاحبه با بداهه‌گویی گفت: مجری باید نسبت به هویت، علایق و جایگاه مخاطب خود شناخت کامل داشته باشد. نوعِ بداهه‌گویی ما در مواجهه با یک چهره نخبه فرهنگی با یک فرد عادی در جامعه باید متفاوت باشد؛ چرا که انتخاب واژگان باید متناسب با شأن حقیقی و حقوقی مهمان برنامه باشد تا پل ارتباطی مؤثری شکل گیرد.

دشتی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال جایگزینی مجریان با هوش مصنوعی توضیح داد: هرچند هوش مصنوعی در تولید محتوای ساده مانند اخبار آب‌وهوا پیشرفت داشته، اما هرگز نمی‌تواند جایگزین هویت انسانیِ دارای شعور و احساس شود. 

هوش مصنوعی فاقد آن «روحِ جاری در کلام» است که یک مجری توانمند با تکیه بر لحن، تأکید‌ها و فشار بر کلمات در حین اجرا به مخاطب منتقل می‌کند.

وی در پایان با تأکید بر اهمیت ادبیات کلاسیک فارسی افزود: ادبیات فارسی، پیش‌نیاز اصلی بداهه‌گویی عالمانه است. مجری باید با درک عمیق از متون کهن نظیر گلستان و بوستان سعدی، به قدرت تصویرسازی ذهنی برسد تا بتواند در لحظه و به اقتضای متن، کلامی تأثیرگذار و غنی ارائه دهد.